Tôi không nhớ rõ vào năm nào của cái thời niên thiếu, chỉ nhớ là năm đó tôi chưa đi học lớp vỡ lòng. Cái Tết nghèo, mẹ tôi bảo mãi tận tối 30 bố tôi mới đi làm thợ mộc về mang về một đấu gạo thổi bát cơm cúng mồng một Tết. Mồn 2 Tết cả nhà vây quanh rổ khoai lang luộc. Thứ khoai lang toàn đầu mẩu thập cẩm do một ông hàng xóm nuôi vịt băm ra để cho vịt ăn nhưng đàn vịt ông ấy bán TếT nên không dùng đến đem cho nhà tôi. Những mẩu khoai bằng đầu ngón chân ngón tay mẩu thì hà đắng ngắt, mẩu thì toàn xơ , vậy mà tôi cứ vớ đại nhai ngấu nghiến cốt sao cho no bụng.

Có ai bảo tôi bịa chuyện cũng đành chịu nhưng sự thật đúng là như vậy. Nông thôn miền Bắc vào những năm đầu thập niên 1960 khổ thế đấy.
Những năm thập niên 1950 mẹ tôi bảo nhà tôi thuộc tầng lớp trung nông cũng có kẻ ăn người ở, Bác tôi đi hoạt động cách mạng còn bố tôi đi làm giao liên. Bà nội tôi tích cóp tiền của cho bố tôi mang đi tiếp tế cho Bác tôi. Khi hòa bình lập lại 1954 bố tôi làm bí thư nông hội xã. Ông bỏ hết cả việc nhà để lo việc xã hội nhưng năm 1957 bị quy là quốc dân đảng và giam cầm đánh đập 6 tháng trời trong chuồng bò của đội cải cách. Khi sửa sai cả Bác và bố tôi đựoc trả lại quyền lợi nhưng các ông không làm nữa và bố tôi đi học làm nghề thợ mộc. Còn Bà tôi thì mất khi chạy Tây và từ đó nhà tôi trở nên khánh kiêt.
Khi tổ chức hợp tác xã đại trà vì nhà tôi không được chia ruộng đất từ địa chủ nên bố tôi không nộp ruộng cho hợp tác xã thế là những mảnh ruộng thuộc loại tốt do bà tôi mua bị ép đổi lấy những miếng ruộng bìa đồng chiêm khê mùa thối vừa xa vừa cằn cỗi. Cứ đến mùa gặt về bao nhiêu thóc tốt lại phải đen nộp thuế hết. Tôi còn nhớ có lần mẹ tôi giấu mấy thúng thóc nếp cái hoa vàng trong đống rơm nhưng người ta đến lục lấy mất. Cái cảnh lấy thóc đúng như cảnh tuần đinh đến hành nhà chị Dậu trong tác phẩm Tắt đèn của Cụ Ngô Tất Tố.

Ký ức tuổi thơ ôi xót xa !